خمس و زکات پرداخت شده پس هم گرفته می‌شود یا نوبل دقت کن!

جایزه صلح نوبل، سیاسی‌ترینِ این جوایز پنج‌گانه است که اصولا بنا نبود سیاسی باشد، طنز هم. اولین دوره‌اش در 1901 با اهدای مشترک آن به دو نفر که عناوین موسس صلیب سرخ و موسس کمیته جهانی صلح را بر دوش می‌کشیدند شروع شد و سال‌ها در بر همان پاشنه ‌چرخید. امروز دیدن اسم سیاست‌مدارانی مانند اوباما و ندیدن اسم مثلاً مهاتما گاندی در لیست مفتخران به دریافت آن، ماجرا را کمی به طنز نزدیک کرده است. نمی‌دانم وقتی وصیت‌نامه آلفرد نوبل در 1895 باز شد، چه در ذهن ملت ‌گذشت. اما شک دارم که طنز تلخ و گزنده اهدای جایزه صلح از حساب ثروت افسانه‌ای گردآوری شده از فروش دینامیت و ابزار جنگی، به ذهن عده‌ای نیامده باشد. شاید بتوان کل موضوع را مثل خیلی چیزهای دیگر در زمره شیشکی معروف شهر قصه آورد: "خمس و زکاتش رو بده، حلاله!"

قصد تخطئه این جایزه را ندارم و به نظرم با هر نیتی که تاسیس شد و اهدا می‌شود، اثرات مثبت قابل توجهی دارد. به علاوه حضور مطبوعات آزاد و جریان‌های اجتماعی چنان فشاری به دولت‌ها و گردانندگان بنیادهای اجتماعی وارد می‌کند که ناچار می‌شوند به سمت تعادل حرکت کنند و تصور بهتری از خود ارایه دهند. در یکی از نمونه‌ها، کمیته نوبل تحت فشار افکار عمومی بعد از جنبش me too جایزه ادبیات 2018 را برگزار نکرد و نمونه دوم، خبر پس گرفتن جایزه عفو بین‌الملل از آنگ سان سوچی با یک بیانه صریح و دقیق. البته بنیاد نوبل اعلام کرده بود بازپس گیری جایزه صلح نوبل از خانم سوچی نه خواست آلفرد نوبل بنیان‌گذار این جایزه و نه مطابق با مقررات بنیاد نوبل است.

تا این نوشته را با نتیجه‌ای به اتمام رسانده باشم، معتقدم تلاش‌های شجاعانه بنیاد نوبل برای ترمیم سیمای مخدوش شده‌اش در سال‌های اخیر، کمی از طنز تلخ آن می‌کاهد و به مبلغ می‌افزاید. اعلامیه امروز سازمان عفو بین‌الملل که روزم را ساخت.  

/ 0 نظر / 11 بازدید